خبرنگار "شهروندی " کیست؟

با ظهور و پیشرفت تکنالوژی، رسانه های که در درون افغانستان فعالیت گسترده دارند، توانستند که  در کوتاه ترین زمان دنیایی رسانه ها را متحول سازند، در عصر که دنیاه ارتباطات به دهکده کوچک تبدیل شد، این تعامل رفته رفته بیشتر گسترش یافت، تحولی که از ذهن انسانها به هستی اش خطور نمیکرد، اما حضور رسانه های اجتماعی  در چند سال اخیر درافغانستان، رشد بی سابقه داشته است. 

در این میان یکی از حوزه  نو ظهور " خبرنگار شهروندی" است که در آن شهروندان نقش فعالی در جمع آوری، و تنظیم و انتشار رویداد ها دارند، از طریق رسانه های اجتماعی به نشر میرسد.

با پیشرفت سریع تکنالوژی، هر فرد عادی جامعه میتواند همرای تلیفون همراه خود که در دست دارد با کدام حادثه برخورد میکند، تصویر برداری کند یا یک موضوع جالب را می بیند، فوری عکس بگیرد و از طریق صفحات ویب در سایت های اجتماعی منتشر کند و احتمال دارد تصاویر گرفته شده بدست رسانه های معتبر برسد، که توانای خبرنگار شهروندی را ثابت می کند. کاری  یک روز نامه نگار شهروندی یک فعالیت  دموکراتیک است، از طرف کدام سازمان و گروه ها فعالیت نمی کنند، به حمایت کدام شخص کار نمیکنند. تنها از میان مردم برخواسته و یک فرد عادی جامعه است که از درون جامعه رویداد ها را لحظه به لحظه گزارش میدهد. 

 در کل میتوانیم بگویم که خبرنگار شهروندی موثر ترین نقش را در میان رسانه ها دارد، که در سال های اخیر با گسترش یافتن تکنالوزی و دنیای وب، بیشتر خبرنگاران شهروندی از طریق دنیاه مجازی ( وبلاگ) فعالیت های شانرا شروع کردند. بیشتر این گروها از طریق وبلاگ ها، برای اولین بار در ایران به فعالیت ها خبرنگاری شهروندی شروع کردند، تمام رویدادها و تحولات را از  گوشه و کنار شهر منتشر میکردند. ازآنوقت تا حال فرهنگ خبرنگاری شهروندی، به یک پایگاه بزرگ اطلاع رسانی و خبرگزاری شهروندی مبدل شده است. 

روز نامه نگاری یا خبرنگار شهروندی دو پدیده اند که همیشه از میان جامعه و برای جامعه فعالیت دارند و از هست و بود انسانها در کشور برای همه گزارش میدهند. روزنامه نگاران که بیشتر تحت کنترول دولت قرار دارند، از واقعیت های جامعه و رویداد ها چشم پوشی میکنند. در کنار این روزنامه نگاران، خبرنگاران بدون مرز داریم که در سالهالی اخیر از طریق صفحات وب توانستند صداهای مردم و تصاویر را به نشر برسانند. امروزه  رویداهایکه بیشتر جنبه منفبی دارد توسط رسانه های دولتی سانسور میشود، واقعیت که مردم باید بدانند و ببنند، که باید به رسانه ها پخش شود، سر پوشیده می ماند. 

اما امروز یک شهروند عادی هم میتواند خبرنگار باشد، گزارش بدهد، عکاس باشد، حتی بیشتر از یک خبرنگار حرفه ایی رویدادها را به تصویر بکشد که هیچ رسانه معتبر دیگر با حزینه ملیون ها دالر  چنین گزارشات را ثبت نخواهند کرد. خبرنگار شهروندی میتواند بدون کدام ترس رویدادها را از میان مردم گزارش دهد. بیشتر تحولات های که در جهان اتفاق افتاده یا بیشتر رویدادها توسط خبرنگاران شهروندی ثبت شده است. 

آنچیزیکه امروز خبرنگار شهروندی نامیده میشود با خبرنگار حرفه ای از هم فرق دارد. خبرنگار حرفه ای تعلیم یافته است، یعنی تمام تکنیک های خبرنگاری را آموخته و تمام کارهایش نظر به آموزنده هایش است. اما خبرنگار شهروندی تعلیم نیافته است، تمام چیزهای را که می بیند و می شنود، گزارش میدهد. تمام رویدادها را از دید خود بتصویر میکشد. ازینرو است که هیچ واقعیت ها پوشیده نمیماند و جامعه هم روز به روز پیشرفت میکند. 

خبرنگار شهروندی تمام  این رویداد ها را بدون کدام سانسور گزارش میدهد و به خواست مردم و از دل مردم  حرف میزند. از مردمی که از قشر نخبگان نیستند یا از چشم دید سیاستمداران باز مانده اند. و این را میتوانم بگویم که خبرنگار شهروندی است که فرصت را برای مردم فراهم میکند تا به شکل آزاد اظهار نظرکند، آزادانه انتقاد کند وخواستهای شانرا به گوش مسئولین برساند. 

در بیشتر رویداد های که اتفاق افتاده و گزارش شده است، توسط  شهروندان از نزدیکی وقوع حادثه گزارش داده شده است، در فروریختن مرکز تجارتی جهان در سال 2001 توسط تروریستان بوقوع پیوست، بیشتر عکسهای گرفته شده و ویدیوها، از طریق شهروندان که در محل حادثه قرار داشتند، منتشر شد. تنها خبرنگاران شهروندی اند که با تمام تلاش ها و رنجها، برای تهیه خبر و عکس گرفتن، مشکلات را تحمل کرده و واقعیت های جامعه را به تصویر می کشند.  

و یک ابزار قدرتمند دیگر بنام وبلاگ که رایگان بدسترس افراد قرار می گیرد و ازین طریق اشخاص میتوانند افکار و ایده های خود را باهمدیگر شریک کنند. در دنیای غرب بیشتر از مردم میروند واقعیت ها را از زبان وبلاگ نویسان می شنوند. برای وبلاگ نویسان هیچگونه محدودیت نوشتاری و گفتاری مشخص وجود ندارد، اینها روزنامه نگاران بدون مرز هستند یعنی دست بازدر نوشتن و اظهار نظر دارند، آزادانه و با جرئت می نویسند. 

 بیشتر رویدادهای که تحقق می یابد، توسط وبلاگ نویسان منتشر میگردد. خبرنگار شهروندی کار دشوار نیست، حزینه، سرمایه، حرفه ای بودن در کار نیست و مهم نیست با خود کمره پیشرفته داشته باشد، همرای کمره های کوچک یا کمره های مبایل، میتواند عکس بگیرد از طریق صفحات ویب منتشر کنند.